Σπουδές Στατιστικής στην Ελλάδα

Εισαγωγή

Σε αυτό το άρθρο θα ήθελα να συγκεντρώσω όλες αυτές τις διάσπαρτες πληροφορίες που υπάρχουν για τα τμήματα Στατιστικής στη χώρα μας. Θα αναλύσω ως επί το πλείστον πληροφορίες που μπορούν να βρεθούν στο διαδίκτυο σαν να είχα να συμπληρώσω μηχανογραφικό. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση σας αποτρέπω από το να στηρίξετε σχολή βασίζοντας την επιλογή σας σε μόνο αυτό το άρθρο. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσω απλά όσες σχολές σχετίζονται με τη Στατιστική. Τα τμήματα που θα συγκρίνω είναι τα εξής:

• Τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
• Τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πειραιά
• Τμήμα Στατιστικής και Αναλογιστικών - Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αιγαίου
• Tμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

Βάση εισαγωγής

Ένα πρώτο κριτήριο για αρκετούς είναι η βάση εισαγωγής, η οποία είναι ο ελάχιστος βαθμός που πρέπει να έχεις πετύχει στις Πανελλήνιες για να εισαχθείς στην αντίστοιχη σχολή ή διαφορετικά ο βαθμός που έγραψε ο τελευταίος επιτυχόντας της σχολής, με δεδομένο τον αριθμό των θέσεων. Αν και κατά τη γνώμη μου αυτός ο δείκτης δείχνει κατά πόσο είναι επιθυμητή αυτή η σχολή και όχι το επίπεδο σπουδών αυτής. Παρακάτω, συγκέντρωσα ιστορικά στοιχεία των βάσεων (από το 2013 μέχρι το 2022) από τις τέσσερις σχολές Στατιστικής και έκανα ένα απλό διάγραμμα. Σε αυτό φαίνεται ότι ιστορικά το τμήμα με τη μεγαλύτερη βάση είναι του ΟΠΑ (με μόνη εξαίρεση το 2015). Δεύτερο σε προτίμηση έρχεται το τμήμα Στατιστικής του Πειραιά. Τελευταία σε προτίμηση είναι τα περιφερειακά τμήματα Στατιστικής, Αιγαίου και Δυτικής Μακεδονίας που εδρεύουν στη Σάμο και στα Γρεβενά αντίστοιχα. Πιθανώς το γεγονός ότι βρίσκονται εκτός των κύριων αστικών κέντρων δεν τα καθιστά ελκυστικά για τη πλειονότητα των υποψηφίων.

Θέσεις

Κάθε χρόνο το Υπουργείο Παιδείας ανακοινώνει τις διαθέσιμες θέσεις για κάθε σχολή και για κάθε κατηγορία εξεταζόμενων. Σε αυτή την ανάλυση ασχολούμαι με τους υποψήφιους των Γενικών Λυκείων που αποτελούν και τη συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων. Με μια πρώτη ματιά διαπιστώνω μία αντιστροφή των αποτελεσμάτων σε σύγκριση με τη βάση εισαγωγής. Δηλαδή, στις σχολές με την σχετικά υψηλότερη βάση παρέχονται λιγότερες θέσεις, ενώ οι περισσότερες θέσεις διατίθενται στις σχολές χαμηλότερης βάσης. Για του λόγου το αληθές, παρατηρώ το Στατιστικό του ΟΠΑ να κυμαίνεται στις 100 διαθέσιμες θέσεις, ακολουθούμενο από αυτό του Πανεπιστημίου Πειραιά το οποίο μείωσε σημαντικά τις θέσεις του τα τελευταία χρόνια και έχει πέσει σε επίπεδα προσφοράς θέσεων του τμήματος Στατιστικής του Αιγαίου. Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί το νεοσύστατο τμήμα των Γρεβενών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας το οποίο είχε αρκετά μεγάλο αριθμό διαθέσιμων θέσεων και ενδεχομένως αυτή η μεγάλη προσφορά να οφείλεται στην μη ύπαρξη επιτυχόντων για το συγκεκριμένο τμήμα της περιφέρειας.

Βέβαια, η παροχή των θέσεων δεν συνεπάγεται πάντοτε και πλήρωση αυτών. Πολλές από αυτές μπορεί να μείνουν αδιάθετες λόγω χαμηλής ζήτησης. Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται σε σχολές εκτός των αστικών κέντρων. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει και ένας επιπρόσθετος λόγος μιας και έχει θεσμοθετηθεί η ελάχιστη βάση εισαγωγής (ΕΒΕ), η οποία αποτρέπει την βάση μιας σχολής να πέσει κάτω από έναν συγκεκριμένο βαθμό (π.χ. κάτω από 7 ή 13) και για αυτό παρατηρείται στο πρώτο διάγραμμα των βάσεων μία απότομη αύξηση στις σχολές του Αιγαίου και της Δυτικής Μακεδονίας. Από την εφαρμογή της ΕΒΕ παρατηρούμε σε περιφερειακά τμήματα χαμηλής προτίμησης πλέον και αδιάθετες θέσεις. Έτσι, ο αριθμός των εισακτέων μπορεί πλέον να διαφέρει σημαντικά όχι απλώς μεταξύ τμημάτων εντός και μεγάλων αστικών κέντρων (π.χ. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας - Γρεβενά), αλλά και ως προς τον διαθέσιμο αριθμό εισακτέων και των εγγεγραμμένων φοιτητών.

Προϋποθέσεις για πτυχίο

Και τα τέσσερα τμήματα προσφέρουν 4ετή φοίτηση και κάποιος ορίζεται ως πτυχιούχος με την απόκτηση 240 ECTS. Οι διαφορές τους ανάγονται κυρίως στο πλήθος των μαθημάτων ή στο αν υπάρχει προϋπόθεση για πτυχιακή. Σημειώνεται ότι οι ανωτέρω πληροφορίες βασίζονται στους πρόσφατους οδηγούς σπουδών των εν λόγω τμημάτων (2022-2023).

Επιλεγόμενα μαθήματα

Παραπάνω είδαμε σε πόσα μαθήματα θα πρέπει να εξεταστεί ένας σπουδαστής του αντίστοιχου τμήματος για να πάρει πτυχίο. Πόση ελευθερία υπάρχει σε κάθε τμήμα προκειμένου ο ίδιος ο φοιτητής να προσαρμόσει τις σπουδές του στις προτιμήσεις του και τα προσωπικά του ερευνητικά ενδιαφέροντα; Αυτό προσπάθησα να μελετήσω με την προσθήκη της μεταβλητής των ελεύθερων μαθημάτων και του ποσοστού που αποτελούν αυτά ως προς τα συνολικά μαθήματα.

Καθυστερημένη αποφοίτηση

Το τμήμα του Πειραιά έχει το μεγαλύτερο ποσοστό καθυστερημένης αποφοίτησης με 7 στους 10 φοιτητές του τμήματος να αποτελούν φοιτητές 7ου ή μεγαλύτερου έτους. Με μεγάλη ποσοστιαία διαφορά ακολουθούν τα τμήματα της Αθήνας και της Σάμου. Το τμήμα των Γρεβενών είναι νεοσύστατο και δεν έχει φοιτητές ν+2. Σε όλα τα τμήματα Στατιστικής υπάρχει ένα κοινό μοτίβο αρκετά υψηλού ποσοστού των φοιτητών να αποτελούν φοιτητές 7ου ή ανώτερου έτους, όπου αποτελούν την πλειοψηφία των προπτυχιακών.

Άλλες πληροφορίες

Χάρτης

Τέλος, θα είχε ενδιαφέρον να εξασκήσω τις ικανότητές μου στη δημιουργία χαρτών με την R. Συνήθως χρησιμοποιώ Shapefiles για να έχω μία βάση (στην προκειμένη περίπτωση τα όρια της Ελλάδας), ωστόσο αυτή τη φορά αποφάσισα να χρησιμοποιήσω το πακέτο rnaturalearth. Αξίζει να σημειωθεί ότι απαιτούνται και τα πακέτα rnaturalearthdata και rnaturalhires.

Επίλογος

Η προσωπική μου άποψη είναι ότι το τμήμα Στατιστικής του Αιγαίου είναι μία πολύ δελεαστική επιλογή. Παρουσιάζεται (το τονίζω αυτό, παρουσιάζεται) ως ένα σοβαρό τμήμα με έναν σύγχρονο οδηγό σπουδών (λίγα μαθήματα που αντισταθμίζονται με τον ανάλογο φόρτο εργασίας). Το συγκεκριμένο τμήμα κατά τη γνώμη μου αδικείται από τη βάση που έχει. Αν είχα την επιλογή να διαλέξω δίχως να λάβω υπ’ όψιν το οικονομικό κριτήριο (κόστος ενοικίου κτλ.) θα ήταν η πρώτη μου επιλογή. Βέβαια, αυτή η επιλογή όπως έγραψα και στην αρχή βασίζεται αποκλειστικά σε πληροφορίες που θα έβρισκα στο διαδίκτυο και απλά τα μάζεψα σε ένα άρθρο. Υπάρχουν και άλλα πράγματα που έχουν σημαντικότατο ρόλο, όπως οι διδάσκοντες, το επίπεδο μαθήματος, τήρηση κανονισμών, εγκαταστάσεις, προσβασιμότητα και άλλα που δυστυχώς θα τα μάθετε, όταν θα είναι πολύ αργά.

---